ក្តីសង្ឃឹម

ត្រូវព្យាយាម កុំអស់សង្ឃឹម

.....ព្រោះថា ក្តីសង្ឃឹម ជារឿងសំខាន់

មនុស្សមិនអាចរស់នៅ ដោយប្រាសចាកក្តីសង្ឃឹម

មនុស្សមិនអាចរស់នៅ ដោយប្រាសចាកក្តីសង្ឃឹម

ក្តីសង្ឃឹម គឺការមានគោលដៅក្នុងជីវិត

ក្តីសង្ឃឹម គឺការមានគោលដៅក្នុងជីវិត

តែយើងមិនត្រូវគិតថា...............

អ្វីដែលយើងសង្ឃឹម នឹងបានឬអត់បាននោះទេ.................

ស្ត្រូកកម្តៅ ពេជ្ឈឃាតក្នុងរដូវក្តៅ

ស្ត្រូកកម្តៅ ពេជ្ឈឃាតក្នុងរដូវក្តៅ

ពិភពលោកផ្លាស់ប្តូរជាខ្លាំង ធ្វើឱ្យអាកាសធាតុកាន់តែក្តៅឡើងៗជារៀងរាល់ឆ្នាំ ជាពិសេសប្រទេសកម្ពុជាដែលជាប្រទេសក្នុងតំបន់ក្តៅហើយនោះ កាន់តែធ្វើឱ្យមាន អាកាសធាតុក្តៅទ្វេឡើង បង្កឱ្យប្រជាជនកើតជំងឺជាច្រើនប្រភេទ ហើយជំងឺដែលជួបប្រទះនៅរដូវក្តៅនោះគឺ “ស្រ្តូកកម្តៅ” ឬ Heat Stroke ។
ស្រ្តូកកម្តៅ បើវាធ្ងន់ធ្ងរនោះ នឹងបង្កឱ្យមានការបាត់បង់ជីវិតផងដែរ ។ 

 មូលហេតុ

ជំងឺ ស្រ្តូកកម្តៅ កើតឡើងដោយសារតែរាងកាយមិនអាចផ្លាសប្តូរទៅនឹងកម្តៅដែល
កើតឡើង ។ តាមធម្មតារាងកាយមានប្រព័ន្ធការផ្លាស់ប្តូរតុល្យភាពកម្តៅ ពេល សីតុណ្ហភាពរាងកាយខ្លាំងឡើង នឹងមានវិធីបញ្ចេញកម្តៅចេញពីរាងកាយយ៉ាងមាន ប្រសិទ្ធភាព ដោយក្រពេញខួរក្បាល hypothalamus ផ្នែកខាងមុខ ។ ប្រសិនបើបាត់បង់តុល្យភាពនេះ និងបង្កើតឱ្យមានការឈឺចាប់ឡើង​។

 ប្រភេទនៃស្ត្រូកកម្តៅ

        ១. ស្ត្រូកកម្តៅកើតចេញពីការហាត់ប្រាណ (Exertional Heat Stroke : EHS)  ច្រើនតែជួបប្រទះចំពោះអ្នកដែលមានរាងកាយរឹងមាំ ដូចជាយុវវ័យ អ្នកកីឡា ឬអ្នកដែលហាត់ប្រាណហួសកំរិត រួមទាំងសីតុណ្ហភាពខាងក្រៅក្តៅខ្លាំង​។

        ២. ស្ត្រូកកម្តៅទូទៅ (Non-exertional Heat Stroke: NEHS) ច្រើនតែជួបប្រទះជាមួយអ្នកដែលមានអាយុច្រើន មានជំងឺប្រចាំខ្លួន អ្នកដែលទទួលទានថ្នាំប្រចាំ អ្នកដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម លើសឈាម អ្នកជំងឺកុមារដែលមិនអាចជួយខ្លួន​ឯងបាន ។

 

 រោគសញ្ញា

រោគសញ្ញាបង្ហាសំខាន់ មានដូចជា ក្តៅខ្លួនខ្លាំង សីតុណ្ហភាពក្នុងរាងកាយ
លើសពី ៤១ អង្សា ឡើងទៅ សម្រាប់ប្រភេទ EHS  ច្រើនតែមានចេញញើស
និងប្រភេទ NEHS មិនមានចេញញើសនោះទេ ។ អ្នកដែលមានប្រវត្តិធ្វើកិច្ចកម្ម ឬហាត់ប្រាណក្នុងពេលដែលមានអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ។ សម្ពាធឈាមធ្លាក់ចុះ មុខងារអវយវៈផ្សេងៗធ្លាក់ចុះ វង្វេង ប្រកាច់ បាត់បង់ស្មារតី ។

ប្រព័ន្ធការធ្វើការរបស់រាងកាយក្រោយពីទទួលកម្តៅខ្លាំង មានការផ្លាសប្តូរ
ដោយបញ្ចួនទឹក ឬឈាមទៅចិញ្ចឹមអវយវៈផ្សេងៗ ដូចជា ខួរក្បាល ថ្លើម
និងសាច់ដុំជាដើម បណ្តាលឱ្យស្បែកខ្វះឈាម និងទឹកទៅចិញ្ចឹម
ទើបមិនអាច បញ្ចេញកម្តៅចេញពីរាងកាយបាន ។  

ការសង្គ្រោះបឋម

 យកអ្នកជំងឺដែលមានរោគសញ្ញាបែបនេះទៅកន្លែងដែលត្រជាក់ លើកជើងខ្ពស់ ដើម្បីឱ្យឈាមដើរបានល្អ ដោះសម្លៀកបំពាក់ ប្រើទឹកត្រជាក់ស្អំត្រង់បរិវេណក មុខ ភ្លៅជាដើម និងប្រើកង្ហារបក់ដើម្បីបញ្ចេញកំដៅ ប្រើទឹកត្រជាក់ជួតខ្លួន ដើម្បីបំបាត់សីតុណ្ហភាពក្នុងរាងកាយឱ្យលឿនបំផុត និងប្រញាប់នាំទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ ។ 

វិធីការពារ 

-​​     ទទួលទានទឹកឱ្យគ្រប់គ្រាន់  ២ លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ

-     ជៀសវាងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង

-     មិនគួរហាត់ប្រាណហួសកំរិតនិងមិនគួរហាត់ប្រាណ

      ពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ។

-     ពាក់អាវដែលអាចបញ្ចេញកម្តៅបានល្អ និងសមស្របទៅ

      តាមអាកាសធាតុ

-     ប្រសិនបើចាំបាច់ធ្វើការកន្លែងដែលមានកម្តៅខ្លាំង គួរពាក់មួក

      ការពារកម្តៅ ឬត្រៀមខ្លួនដើម្បីឱ្យរាងកាយស៊ាំទៅនឹងអាកាសធាតុ ។

 

     

  

សូមអរគុណ ពត៌មានមន្ទីរពេទ្យផ្យាថៃ ២

ទម្លាប់ ៧ យ៉ាងដើម្បីភាពជោគជ័យ

                       ទម្លាប់ ៧ យ៉ាងដើម្បីភាពជោគជ័យ

   

ពាក្យទូន្មានជាច្រើន ដូចជា ត្រូវមានសាមគ្គីភាព មានវិន័យ ធ្វើការងារជាក្រុម រួមទាំងការគិតពីផលប្រយោជន៍រួមគ្នា ស្វែករកចំណេះដឹង បង្កើនបញ្ញាស្មារតី រកចំណេះវិជ្ជា អភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯងជានិច្ច ។ ដំបូន្មានទាំងនេះសុទ្ធតែធ្លាប់បានដឹងបានលឺនៅតាមសាលា តាមសាកលវិទ្យាល័យខ្លះៗ ជាមិនខាននោះឡើយ ។ ពាក្យទូន្មានទាំងនេះ ក៏ប្រាកដខ្លូននៅ
ក្នុងសៀវភៅ The 7 Habits of Highly Effective People : Powerful Lessons in Personal
Change សរសៃដោយ  Stephen R. Covey ។ បើទោះបីជាសៀវភៅនេះបានពន្យល់ឱ្យ
យើងយល់ពីទស្សនៈ យល់ពីនិស្ស័យ របស់មនុស្សដែលធ្វើការមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ក៏ដោយ ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធបានសរសេរនោះវាជាចំណេះដឹងដែលនាំឱ្យយើងទទួលបាននូវភាព
ជោគជ័យ ធ្វើឱ្យយើងមានសេចក្តីសុខ ក្នុងជីវិតបាន ។ 

លក្ខណៈនិស្ស័យទាំង ៧ យ៉ាងនៅក្នុងសៀវភៅ មានដូចជា ៖

1.     Begin with the End in Mind

2.     Put First Thing First

3.     Think Win-Win

4.     Seek First to Understand , Then to Be Understood

5.     Synergize

6.     Sharpen the Saw

1.     Be Proactive 

មនុស្សប្រភេទ Proactive គឺជាមនុស្សដែលធ្វើការជាលក្ខណៈវាយរុក ដែលមានលក្ខណៈ
និស្ស័យផ្ទុយទៅនឹងមនុស្សប្រភេទ Reactive ឬមនុស្សដែលមានលក្ខណៈឆ្លើយតបទៅនឹង
រឿងផ្សេងៗ ដោយមិនបានគិតដោយល្អ នៅពេលដែលធ្វើរួចហើយអាចកើតមានរឿងក្តៅក្រហាយ នៅពេលដែលមានផលប៉ះពាល់ ក៏បន្ទោសរឿងផ្សេងៗថា​នាំឱ្យខ្លួនត្រូវទទួលផលយ៉ាងនេះ ។

          ជីវិតយើង គឺយើងជាអ្នកកំណត់ មិនត្រូវឱ្យបរិស្ថានជុំវិញយើង មកធ្វើឱ្យយើងងាករេ  ត្រូវមានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង ពិសេសត្រូវមានសតិក្នុងខ្លួន ចំពោះការសម្រេចចិត្តធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាង ហើយត្រូវហ៊ានទទួលខុសត្រូវចំពោះលទ្ធផលដែលកើតឡើង ។

2. ចាប់ផ្តើមដោយមានគោលដៅច្បាស់លាស់  (Begin with the end in mind) 

គឺការដាក់ផែនការការងារ ឬសូម្បីតែជីវិតមនុស្សយើង ត្រូវតែមានផែនការ
ច្បាស់លាស់ថាយើង នឹងត្រូវធ្វើអ្វី ប្រសិនបើយើងតាំងចិត្តទុករួចហើយ
នៅទីបំផុត ការងារ ឬជីវិតយើងនឹងទៅជាយ៉ាងណា យើងនឹងធ្វើខ្លួនយើងឱ្យសមស្របទៅនឹងគោលដៅដែលយើងបានកំណត់ទុកនោះ ។
          នៅក្នុងសៀវភៅ “The Secret” ដែលជាសៀវភៅដ៏ល្បីមួយនោះបាននិយាយពីអាថ៍កំបាំង នៃភាពជោគជ័យថា “សូមឱ្យយើងនឹងភ្នក់ ស្រម័យដល់ភាពជោគជ័យរបស់យើង ដោយផ្ចុងគំនិតឱ្យ នឹកដល់រូបភាពនៃការទទួលបានភាពជោគជ័យឱ្យបានច្បាស់លាស់ និងធ្វើខ្លួនឯងឱ្យហាក់បីដូចជា យើងជោគជ័យហើយ ប្រើភាសាដែលនិយាយជាមួយខ្លួនឯងនៅក្នុងចិត្តជាវិជ្ជមាន ដូចជា “យើង
ជឿជាក់ យើងកាន់តែពូកែឡើង យើងជោគជ័យ” ជៀសវាងភាសាដែលជាអវិជ្ជមាន ដូចជា “ ថ្ងៃនេះសយដល់ហើយ ហេតុអីយើងយ៉ាប់យ៉ាងនេះ យើងមិនដូចគេទេ“ ។ ប្រសិនបើយើងធ្វើបានដូច្នេះហើយ រូបភាពនៃការទទួលបានភាពជោគជ័យ ដែលយើងស្រម័យ
ទុកនោះ នឹងកើតឡើងពិត ដែលជាអាថ៍កំបាំងមួយដែលតែងតែកើតឡើងនៅក្នុងពិភពលោកនេះ ។
មនុស្សយើងត្រូវមានគោលដៅច្បាស់លាស់ ថាយើងត្រូវការអ្វី ត្រូវបង្កើតរូបភាពនៃភាពជោគជ័យឱ្យបានច្បាស់ ព្យាយាមភ្នក់ចិត្ត គិតស្រម័យដល់ភាពជោគជ័យនោះថាមានរូបភាពបែបណា ហើយតាំងចិត្តធ្វើកិច្ចកម្មផ្សេងៗ ដើម្បីឈានទៅដល់គោលដៅដែលសំខាន់ដែលយើងតាំងចិត្តទុករួចហើយ ។

3. Put First Things First

 ការជ្រើសរើសធ្វើអ្វីដែលសំខាន់បំផុតមុន ជាធម្មតាមនុស្សយើងតែជួបប្រទះរឿងផ្សេងៗ ៤ បែបគឺ
៣.១ រឿង “សំខាន់” និង “បន្ទាន់”
៣.២ រឿង “សំខាន់” ប៉ុន្តែ “មិនបន្ទាន់”
៣.៣ រឿង “មិនសំខាន់” តែ “បន្ទាន់”
៣.៤ រឿង “មិនសំខាន់ និង “មិនបន្ទាន់”
តាមធម្មតាយើងនឹងជ្រើសរើសធ្វើអ្វីដែលជាបញ្ហាសំខាន់ និងបន្ទាន់តាមចំណុច ៣.១ ។ ប៉ុន្តែនឹងធ្វើឱ្យយើងហត់នឿយខ្លាំង ព្រោះថាជាបញ្ហាបន្ទាន់ ដែលត្រូវមានការកែប្រែជានិច្ច ។ ហេតុនេះ
ហើយ យើងត្រូវស្វែងរកពេលវេលាមកចាត់ការបញ្ហាចំណុចទី ៣.២ គឺបញ្ហាដែលសំខាន់ ប៉ុន្តែមិនបន្ទាន់” ដែលបញ្ហាមានដូចជា ការដាក់ផែនការ ការស្វែងរកឱកាសថ្មីៗ ការបង្កាបញ្ហាកើតឡើងផ្សេងៗ ប្រសិនបើយើងធ្វើចំណុចនេះបានល្អនោះ រឿងបន្ទាន់ផ្សេងៗ ក៏នឹងថយចុះផងដែរ ។
          មនុស្សយើងម្នាក់ៗតែងមានបញ្ហាដែលត្រូវធ្វើជាច្រើន ប៉ុន្តែមនុស្សដែលមានប្រសិទ្ធភាព នោះពួកគេតែងមានការដាក់ផែនការដ៏ល្អ ត្រូវដឹងត្រូវស្គាល់ថាបញ្ហាណាសំខាន់ បញ្ហាណាដែលមិន
សំខាន់ ហើយជ្រើសរើសធ្វើតែរឿងណាដែលគួរ ។ ដូច្នេះហើយធ្វើឱ្យជីវិតកាន់តែងាយស្រួលឡើង មានប្រសិទ្ធភាពកាន់តែល្អឡើង ប្រសើរជាងអ្នកដែល “រវល់” រហូតគ្មានថ្ងៃស្វាងនោះដែរ ។

4. Think Win / Win

        គឺជាវិធីគិតអំពីបញ្ហាការងារ ឬការប្រើជីវិតការរស់នៅជាមួយអ្នកដទៃ ដែលត្រូវតែមានវិធីគិតដែលឈ្មះទាំងគូ ។ យើងមិនត្រូវគិតថាយើងត្រូវតែឈ្នះ ហើយ
អ្នកដទៃត្រូវតែចាញ់ គឺយើងបាន អ្នកដទៃបាត់បង់ ឬយើងបាត់បង់ អ្នកដទៃបាន ។
វិធីគិតបែបឈ្នះៗ គឺជាវិធីសាស្ត្រគិតដែលស្វែងរកផលប្រយោជន៍រួមគ្នា ការសហការគ្នា មិនមែនការប្រកួតប្រជែងដណ្តើមគ្នាឈ្នះចាញ់នោះទេ ។ អ្នកដែលមានគំនិតបែប Win Win នេះត្រូវមានគុណសម្បត្តិដែលស្មោះត្រង់ចំពោះខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ មានចិត្តទូលាយ និងមានចិត្តមេត្តាដល់អ្នកដទៃ ។
       ការដែលយើងឈ្នះបាននោះមិនចាំបាច់ត្រូវឱ្យអ្នកដទៃចាញ់នោះឡើយ គឺយើងត្រូវឈ្នះទៅព្រមៗគ្នា ។
 

5. Seek First to Understand, Then to Be Understood

គឺមុននឹងឱ្យអ្នកដទៃយល់ពីយើងនោះ យើងត្រូវស្វែងយល់ពីអ្នកដទៃជាមុនសិន ហើយអ្វីដែលសំខាន់ជាងគេនោះគឺ “ការស្តាប់” ។ ដោយទូទៅមនុស្សយើងចូលចិត្ត និយាយច្រើន
ជាងស្តាប់ ហើយជួនកាលយើងស្តាប់ក៏ប៉ុន្តែមិនបានស្តាប់ដោយការតាំងចិត្តនោះឡើយ
ដោយគ្រាន់តែស្តាប់ ដើម្បីដល់ពេលនិយាយតែប៉ុណ្ណោះ ។ ដូច្នោះហើយ អ្វីដែលធ្វើឱ្យយើងស្វែងយល់ពីអ្នកដទៃបានល្អនោះគឺយើងត្រូវ “ស្តាប់” ដើម្បីស្វែងយល់ មិនដែលស្តាប់ដើម្បីនិយាយឆ្លើយឆ្លង ឬស្តាប់ដើម្បីនិយាយនោះឡើយ ។
ជាធម្មតាមនុស្សយើងតែយកខ្លួនឯងជាធំ ចង់ឱ្យអ្នកដទៃយល់ពីយើង ស្តាប់យើង ប៉ុន្តែអ្នកដែលមន្តស្នេហ៍ពិតប្រាកដនោះ គឺស្វែងយល់ពីអ្នកដទៃឱ្យបានច្រើន ស្តាប់អ្នកដទៃ ដើម្បីស្វែងយល់ពីគេឱ្យជាក់ច្បាស់ ពិតប្រាកដ ។
 

6. Synergize

មនុស្សយើងមិនដូចគ្នាឡើង មានភាពឆ្លាតវៃផ្សេងៗគ្នា យើងត្រូវ
ទទួលស្គាល់រឿងនេះ ហើយត្រូវរួមដៃជាមួយអ្នកដទៃដើម្បីឱ្យកើត
ប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុត ។
យើងត្រូវទទួលស្គាល់ធម្មជាតិរបស់មនុស្សម្នាក់ៗថាវាមិនដូចគ្នា ត្រូវយកជំនាញដែលខុសគ្នាមកផ្សំគ្នាឱ្យកើតប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុត ។
 

7. Sharpen the Saw

មនុស្សយើងត្រូវការអភិវឌ្ឍន៍ជាប្រចាំ ប្រៀបប្រដូចជាមនុស្សកាត់ដើមឈើ ពេលមានអ្នកសួរថា
កំពុងធ្វើអ្វី ក៏ឆ្លើយថា កំពុងកាត់ដើមឈើ អ្នកសួរក៏សួរតថា មានសំលៀងពូថៅមកខ្លះទេ បែជាឆ្លើយថា ខ្ញុំប្រញាប់កាត់ដើមឈើរាល់ថ្ងៃហាត់ជិតងាប់ហើយ មានពេលឯណាមកសំលៀងពូថៅនោះ ។ យ៉ាងណាម៉ិញ មនុស្សយើងដែលធ្វើការធ្ងន់រាល់ថ្ងៃ ត្រូវតែឆ្លៀងពេលដុះខាត់ចិត្តគំនិត ស្វែងរក
ចំណេះដឹង បន្ថែម ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯកឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង ហើយធ្វើការកាន់តែងាយស្រួលឡើង ។
 
ការអភិវឌ្ឍខ្លួនយើងទៅផ្នែកផ្សេងៗ ដូចជា ៖
ផ្នែករាងកាយ ៖ ត្រូវសម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ សមស្រប
ផ្នែកបញ្ញាស្មារតី ៖  ត្រូវដុះខាត់ជាប្រចាំ ដោយការអានសៀវភៅ ការស្វែងរកបទពិសោធន៍ថ្មីៗក្នុងជីវិត
ផ្នែកចិត្តគំនិត ៖   ការរស់នៅជាមួយធម្មជាតិ ការរំលឹកពីគោលដៅនៃជីវិត
ផ្នែកសង្គម ៖ ការរស់នៅប្រកបដោយសតិបញ្ញាការចូលរួមក្នុងការលើកកំពស់
សង្គមមនុស្សឱ្យប្រសើរឡើងជាដើម ។
 
          នេះជាការសង្ខែបអត្ថន័យខ្លីៗ នៃសៀវភៅ The 7 Habits of Highly Effective People ដើម្បីជាចំណេះដឹងបន្ថែមគួរអានបន្ថែម ។